@article{
author = "Dajović, Goran",
year = "2024",
abstract = "Bojan Spaić se u svojoj knjizi Priroda i determinante
sudijskog tumačenja prava bavi temom koja je
u domaćoj pravnoj teoriji i filozofiji prava zanemarena:
sudijskim rasuđivanjem, tumačenjem i odlučivanjem.
I prema zamisli autora, cilj knjige je da
poluči opis sudijskog tumačenja prava, pod pretpostavkom
da je takozvani antiformalizam ispravna
teorija o prirodi sudijskog tumačenja. U članku
se, najpre, analiziraju neki aspekti ovog dela koji
se čine podložnim kritici. Tako se, primera radi,
skreće pažnja na izostanak razmatranja kritičke
protivargumentacije o (nekim) važnim tezama
koje autor zastupa, Ili se, s druge strane, ukazuje
da je problematično pravila tumačenja kategorizovati
kao izvanpravna samo zato što nemaju svoj
formalnopravno kanonizovani, pisani oblik. Ipak,
osnovni cilj članka je da se, uprkos određenim
manjkavostima u njihovom postavljanju i razvijanju,
„valorizuju“ uvidi koje autor iznosi, a koji se
mogu objediniti sintagmom „antiformalistički formalizam“.
To zdravo jezgro ove knjige čine uvidi da
ne postoji jedno jedino „pravo značenje“ pravnog
teksta, da je sudijsko tumačenje odluka, da je ta
odluka opravdana mahom pozivanjem na autoritativne
pravne razloge koji se nalaze u formalnim
ili faktičkim izvorima prava, da sudije ne tumače
norme nego pravne tekstove, a da su norme ishod
tumačenja, da sudije prilikom tumačenja dopunjavaju,
razvijaju a katkad i ni iz čega stvaraju pravo., In his book The Nature and Determinants of Judicial
Interpretation of Law, Bojan Spaić addresses a topic
that has been largely neglected in domestic legal
theory and philosophy of law: judicial reasoning, interpretation,
and decision-making. According to the
author’s design, the aim of the book is to provide a
description of judicial interpretation of law, based
on the assumption that so-called antiformalism is
a correct theory of the nature of judicial interpretation.
This article first analyzes certain aspects of the
book that seem open to critique. For example, attention
is drawn to the absence of consideration of
critical counterarguments regarding (some of) the
significant theses that the author advocates. Alternatively,
it points out the problematic nature of categorizing
interpretative rules as extralegal merely
because they lack a formally codified, written form
in the legal framework. Nevertheless, the primary
objective of the article is to “evaluate” the insights
presented by the author, despite certain shortcomings
in their formulation and development. These
insights can be summarized under the phrase “antiformalist
formalism.” The core of the book’s value
lies in the recognition that there is no singular “true
meaning” of a legal text, that judicial interpretation
is a decision, that this decision is predominantly
justified by reference to authoritative legal reasons
found in formal or factual sources of law, that judges
do not interpret norms but legal texts, that norms
are the outcome of interpretation, and that judges,
in the process of interpretation, supplement, develop,
and occasionally even create law from nothing.",
publisher = "Beograd : Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu Centar za izdavaštvo i informisanje",
journal = "Eudaimonia – Journal of Legal, Political and Social Theory and Philosophy, Vol. 8, No. 2, 2024",
title = "O jednoj verziji „antiformalističkog formalizma“ u sudijskom tumačenju prava, On a Version of “Antiformalist Formalism” in Judicial Interpretation of Law",
pages = "140-126",
doi = "10.51204/IVRS_24203A"
}
